USD
Қазақстан электронды үкіметті дамыту және мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытында жоғары нәтижеге қол жеткізді. БҰҰ-ның 2024 жылғы электронды үкіметтің даму индексінде Қазақстан 0,9 көрсеткішімен 24-орынға жайғасты. Осылайша ел Швейцария, Франция, Қытай, Канада, Италия және бірқатар басқа мемлекеттерден жоғары нәтиже көрсетті.
ТМД мен Орталық Азия елдерінің арасында Қазақстанның көрсеткіші де көш бастап тұр. Салыстыру үшін, Ресей 43-орында, Өзбекстан 63-орында, Грузия 69-орында, Әзербайжан 74-орында, Беларусь 77-орында, ал Қырғызстан 78-орында орналасқан.
Қазақстанның бұл бағыттағы көрсеткіштері соңғы жылдары тұрақты түрде жақсарып келеді. 2008 жылы ел 81-орында болса, 2010 жылы 46-сатыға көтерілді. 2018 жылы 39-орын, 2022 жылы 28-орын және 2024 жылы 24-орын тіркелді.
QazTech бірыңғай цифрлық ортаға айналып келеді
Мемлекеттік ақпараттық жүйелерді жаңғыртудың негізгі бағыттарының бірі — QazTech платформасына көшу. Ол жаңа цифрлық өнімдерді әзірлеу және іске қосу процесін едәуір жеделдетуге бағытталған.
Платформа 2026 жылғы 1 сәуірден бастап жұмыс істейді. Бұған дейін бірнеше жылға созылуы мүмкін болған сервистерді әзірлеу мерзімін бірнеше аптаға дейін қысқарту көзделген.
Үкімет мемлекеттік жүйелерді QazTech-ке кезең-кезеңімен көшірудің екі жылдық жоспарын бекітті. Биыл 39 жүйені платформаға ауыстыру жоспарланған. Олардың басым бөлігі бойынша жұмыс аяқталуға жақын, ал бірқатар жүйе QazTech базасында толыққанды жұмыс істеп тұр.
Электронды үкімет инфрақұрылымы жаңартылды
Цифрлық қызметтердің тұрақты жұмыс істеуі үшін инфрақұрылым да жаңғыртылуда. 2026 жылы электронды үкімет жүйелері арасындағы деректер алмасудың негізгі арналарының бірі — электронды үкімет шлюзі жаңартылды.
Нәтижесінде оның өткізу мүмкіндігі 2,5 есеге артып, секундына 800-ден 2 мың сұрауға дейін жетті. Бұған қоса жүйенің тұрақтылығы жақсарған.
2023-2025 жылдары шлюзде жалпы 59 сағатқа созылған 51 ақау тіркелген. Ал 2026 жылы жаңартылған жүйеде ақау мен тоқтап қалу жағдайлары тіркелмеген.
eGov 3.0 жаңа форматта жұмыс істейді
Қазақстанда электронды үкімет порталының жаңартылған нұсқасы — eGov 3.0 іске қосылды. Жаңа жүйенің басты мақсаты — мемлекеттік қызметтерді пайдалануды жеңілдетіп, азаматтарға қажетсіз әрекеттерді азайту.
Порталда сұранысы жоғары қызметтердің бір бөлігі жаңа форматқа ауыстырылып, артық талаптар мен қосымша қадамдар қысқартылуда. Бұл мемлекеттік сервистерді азаматтарға барынша түсінікті әрі ыңғайлы етуге мүмкіндік береді.
Мемлекеттік қызметтерге жасанды интеллект енгізілуде
Цифрлық трансформацияның келесі кезеңі жасанды интеллект технологияларымен байланысты. 2026 жылдың сәуірінде eGov GPT интеллектуалды көмекшісі іске қосылды.
Жүйе азаматтардың мемлекеттік қызметтерге қатысты сұрақтарына табиғи тілде жауап беріп, қажетті ақпаратты табуға көмектеседі. Қазіргі уақытта оның көмегімен 50 мемлекеттік қызмет бойынша ақпарат алуға болады. Сервисті азаматтар 150 мыңнан астам рет пайдаланған.
eGov GPT жүйесінің негізінде отандық alem LLM тілдік моделі жатыр. Есептеу ресурстары alem.cloud суперкомпьютерлік инфрақұрылымы арқылы қамтамасыз етіледі.
Алдағы уақытта eGov GPT-ні Aitu ұлттық экожүйесіне біріктіру жоспарланған. Сонымен қатар 2026 жылдың соңына дейін сервистің қамту деңгейін 70 пайызға жеткізу міндеті қойылған.
Цифрландыру азаматтар мен бизнеске не береді?
Мемлекеттік қызметтерді цифрландыру тек анықтамалар мен өтініштерді онлайн режимге көшірумен шектелмейді. Қазір цифрлық жүйелер кәсіпкерлік, әлеуметтік қорғау, білім беру, денсаулық сақтау, көлік, мүлік, жер қатынастары және басқа да салаларды қамтып отыр.
Кәсіпкерлер бизнесті қашықтан тіркеп, есептілікті электронды түрде тапсыра алады. Лицензиялар мен рұқсаттарды рәсімдеу, мемлекеттік қолдау шараларына қатысу да біртіндеп цифрлық форматқа көшуде.
Ведомствоаралық деректер алмасудың дамуы азаматтар мен бизнеске бір құжатты бірнеше мемлекеттік органға қайта ұсыну қажеттілігін азайтады. Жүйелер қажетті ақпаратты өзара алмасу арқылы алады.
Әлеуметтік салада да проактивті қызмет көрсетуге басымдық беріліп отыр. Яғни жүйе азаматтың белгілі бір әлеуметтік төлемге немесе қолдауға құқығын анықтап, қызметті рәсімдеуді өзі ұсына алады.
Осы өзгерістердің барлығы Қазақстанның цифрландыру саясаты жаңа кезеңге өткенін көрсетеді. Егер бұрын негізгі міндет мемлекеттік қызметтерді интернет арқылы қолжетімді ету болса, қазір басты назар оларды біріктіруге, автоматтандыруға және жасанды интеллект арқылы жекелендіруге бағытталып отыр.
Бұл тәсіл болашақта бюрократиялық рәсімдерді қысқартып, мемлекеттік қызметтерді жылдам әрі ыңғайлы алуға мүмкіндік беретін бірыңғай цифрлық экожүйені қалыптастыруға бағытталған.
