USD
Қазақстан — жер қойнауында жатқан қазба байлыққа бай мемлекет. Бірақ бұл байлық елдің игілігіне толық айналып жатыр ма? Хабар арнасындағы «Азамат» интеллектуалды дебат бағдарламасының кезекті шығарылымы дәл осы тақырыпқа арналды: «Тау-кен өндірісін дамытудың тиімді жолдары».
Пікірсайыс алаңына шыққан Алматы технологиялық университеті мен Шәкәрім университетінің дебатерлері бұл күрделі әрі стратегиялық маңызы бар мәселені әр қырынан қозғады.
Алматылық команда Қазақстан тек шикізат экспорттаушы ел ретінде қалмауы керек деген пікірде. Олар өндірісті терең өңдеуге басымдық беріп, шетелдік инвесторлармен біріккен кәсіпорындар ашу арқылы технология мен тәжірибені елге әкелуді ұсынды. «Таза өнім шыққан сайын ресурстың құны да артады, бұл тау-кен саласына қосымша табыс көзі болады», – дейді спикерлер.
Ал Шәкәрім университетінің пікірсайысшылары мәселені заңнамалық тетік арқылы шешу қажет деген ұстанымда. Олар жер қойнауын пайдаланушылар үшін нақты экономикалық көрсеткіштер бекітілуі тиіс деп есептейді. Егер компания талапқа сай жұмыс істемесе — келісімшарт тоқтатылуы керек. Ал тиімді жұмыс істегендерге — қолдау мен ұзартылған мерзім берілуі қажет. Бұдан бөлек, олар шикізатты елімізде өңдеу міндетті болуы керек деген бастаманы алға тартты.
Қазылардың ортақ шешімі бойынша жеңіс Шәкәрім университетіне берілді. Сарапшылар олардың ұсыныстарының құрылымдылығы мен жүйелілігін, сондай-ақ болашаққа бағытталған нақты тетіктер ұсынғанын ерекше атап өтті. Эфир барысында тау-кен өндірісін дамытудың тиімді жолдарына қатысты көптеген тың ұсыныстар айтылды. Жастардың бастамашылдығы, аналитикалық ойлауы мен өзекті мәселелерге нақты шешім ұсынуы – олардың елдің болашағына бей-жай қарамайтынын айқын көрсетті.
